Hans Lemmens Tweewielers

Mountainbikes

Mountainbike

Een mountainbike (letterlijk bergfiets), ook wel MTB of ATB (All Terrain Bicycle) genoemd, is een fiets gemaakt om offroad te rijden, op onverharde wegen of paden. Dit wordtmountainbiken genoemd.

Mountainbikes hebben dikke banden met profiel voor comfort en extra grip. Vering, zowel voor als achter, is sinds medio negentiger jaren in gebruik, en sinds enkele jaren voldoende uitontwikkeld. . De meeste mountainbikes hebben ofwel 11, 21, 22, 24, 27 of 30 versnellingen.

Merken

Bulls, Cube, Koga en Trek

YouTube voorvertoningsafbeelding

Wat is een 29er-mountainbike

De 29er (spreek uit: twentyniner) is een mountainbike met 28 inch wielen, daar waar de conventionele mountainbike 26 inch wielen heeft. Door de buitenband mee te rekenen kom je globaal uit op een diameter van 29 inch, vandaar de benaming 29er. De afbeelding laat het verschil meteen goed zien!

Eind jaren ’90, begin 2000 ontgroeit de 29er meer en meer de pionier/uitprobeerfase. Onder aanvoering van mountainbikepionier Gary Fisher en ook fabrikant Nishiki ontstaat langzamerhand een serie produktieframes. In de loop der jaren zijn er meerdere mountainbikefabrikanten gekomen met een 29er-frames en ondertussen kwamen ook steeds meer onderdelen op de markt. Het aanbod was echter nog niet zo uitgebreid als de standaard mountainbike, maar doet er de laatste jaren al niet veel meer voor onder.

In die periode heeft de 29er wel een vlucht genomen in de Verenigde Staten/Canada. Veel toer- en wedstrijdrijders rijden daar op een 29er en weten de 29er inmiddels op waarde te schatten.

Voor- en nadelen

Veel genoemde voordelen van de 29er zijn:
- koersvaster/langer op snelheid
- meer grip door groter loop-/contactvlak (bv. in beklimmingen of bij zachtere ondergrond)
- rolt makkelijker/lichter over obstakels (door kleinere hoek t.o.v. obstakels)
- langere rijders: betere verhouding mountainbike - lengte biker, zwaartepunt lager

Genoemde nadelen zijn:
- beperking van de wendbaarheid (in feite grotere draaicirkel)
- acceleratie (meer massa moet in beweging komen)

Ook het gewicht van de frames en onderdelen doet al niet meer onder voor de conventionele mountainbikes. De topmodellen wegen ondertussen ook al rond de 9,5 kilo. Daarnaast is het een misverstand dat een 29er alleen voor langere mensen geschikt is. Langere mensen hebben een voordeel, omdat de zit/fiets verhouding voor hen op een 29er is. Een langere persoon heeft, door de wat lagere zit tussen de wielen, een ander zwaartepunt en zal in feite minder overhellen.

De 650B, de nieuwe wielmaat voor je mountainbike?

Wat gaat de 650B voor de Mountainbiker betekenen: wordt het de nieuwe wiel/bandenmaat naast de 26″ en de 29″ of wordt het de vervanger, wie zal het zeggen? In de fietswereld is de 650B nog niet echt ingeburgerd, maar wel al populair bij de fanaten die zich vinden in een snelle en wendbare MTB.
De 650B ontwikkeling wordt en zal nog meer opgepakt worden door enige vorkfabrikanten, die o.a. de 650B gaan gebruiken in hun standaard 26″ Inch vorken. Tevens staan er bij verschillende grote merken mountainbikes gepland voor de collectie 2013.

Wat zou de meerwaarde voor jou en je huidige MTB kunnen zijn? Vind je de 29″ Inch te groot, dan kan de 650B het voor jou helemaal gaan worden. De 650B is  n.l. een wiel/bandenmaat, die precies tussen de wielmaten 26″ en 29″ valt; hij wordt dan ook wel 27,5″ Inch genoemd. Van de 27,5″ Inch wordt beweerd dat je wel alle voordelen van de 29″ Inch krijgt : lagere rolweerstand, betere grip, soepeler rijden enz, maar veel minder de nadelen: voetruimte kwesties, veerwegbeperkingen enz.

Net als de 29″ mountainbikes zullen de fietsen met 650B steeds populairder worden, want ze zijn zeker een interessante optie voor mountainbikers, die 29″ net iets te groot vinden.

Mountainbikes kunnen in vier categorieën onderverdeeld worden:

  • Rigid – geen vering
  • Hardtail –voorvering in de vork, geen achtervering
  • Softtail –voorvering in de vork, achtervering die werkt door buiging van de liggende achtervorken, maar ook wel voor fietsen met vering voor en achter.
  • Dual, Full suspension ook wel fully genoemt – voorvering in de vork, achtervering/vering die werkt door het laten scharnieren van de liggende achtervorken om bushings of kogellagers.
  • Vering

Het gebruik van vering is bevorderlijk voor:

  • comfort van de rijder, wat de prestaties gunstig kan beïnvloeden omdat de fietser minder vermoeid raakt
  • bescherming van het materiaal, in het bijzonder minder lekke banden
  • bodemcontact van de banden, waardoor het sturen en remmen effectiever kan verlopen

Echter zijn negatieve punten van vering en demping:

  • rendementsverlies: de demping verbruikt energie. Dit wordt tegenwoordig opgelost met een vergrendeling op de voorvering, die daardoor wordt uitgeschakeld.
  • beïnvloeding van de rijeigenschappen: het meegeven van de vering maakt sturen en springen moeilijker voorspelbaar
  • onderhoud: er kruipt vuil tussen de bewegende delen, waardoor de vering stroef gaat werken of olie of lucht verliest
  • gewicht
  • prijs
  • variabele hoogte, waardoor het kettingblad gemakkelijker een obstakel raakt

Crosscountrymountainbiken vraagt om een luchtgeveerde voorvork, terwijl een downhillfiets een stalen vering en uitgebreide oliedemper gemonteerd zal hebben op zowel de voor- als achterkant.

Remmen

Goed onderhouden en goed afgestelde remmen hebben een geweldige remcapaciteit. De bediening verloopt via een kabel of -meestal- hydraulisch. Hydraulische remmen bieden de beste doseerbaarheid, zij reageren snel en progressief, wat belangrijk is voor nauwkeurig remmen op een technisch parcours. Hydraulische remmen worden inmiddels ook gemonteerd in de goedkopere mountainbikes. Waar nauwkeurig doseren minder belangrijk is, of een lagere prijs, zijn kabelremmen voldoende.

De schijfrem wordt steeds populairder dan de velgrem. De velgrem – in de vorm van de “V-brake” is licht, goedkoop, eenvoudig en betrouwbaar, maar heeft minder remkracht en doseerbaarheid dan de schijfrem. Een remschijf is afzonderlijk vervangbaar; een doorgeremde velg vergt een nieuw wiel. Onderdelen voor een schijfremsysteem (ook de wielnaven) daarentegen zijn zwaarder en duurder in aankoop en onderhoud. Ander nadeel is dat de slijtage van de remblokjes moeilijk is te controleren en dat de afstelling gevoelig is. Afstelling is dikwijls noodzakelijk na het hermonteren van een wiel. Een slag in het wiel door bijvoorbeeld een gebroken spaak veroorzaakt wrijving op de velgrem, een slag in de remschijf door contact met een steen of andere oorzaak maakt verder rijden onmogelijk.

In extreem zware modderomstandigheden kan een velgrem rendementsverlies veroorzaken omdat dikke brokken zich ophopen op de onderdelen die dicht bij de banden gemonteerd staan. Schijfremmen zijn alleen gevoelig voor vloeibare modder die de werking van de zuigers kan benadelen.

Versnellingen

Voor berijden van moeilijk terrein zijn versnellingen gewenst. Deze regelen de verhouding tussen een pedaalomwenteling en de afgelegde weg en bepalen zo de kracht die nodig is om vooruit te komen. Mogelijke versnellingssystemen zijn een derailleur of een naafversnelling.

De bediening geschiedt door middel van shifters. De gripshifters, die een draaigreep kennen voor het schakelen, zijn volgens velen het meest geschikt voor mountainbikes omdat het schakelen niet negatief wordt beïnvloed ten opzichte van triggers -schakelen door met duim of wijsvinger te drukken- en vanwege de simpele bediening kan de biker zijn volledige aandacht bij het rijden zelf houden. Toch wordt er veelal gebruikgemaakt van triggers die bediend worden met duim en wijsvinger. Dit in verband met het ongewenst schakelen van de gripshift tijdens klimmen en/of afdalingen doordat er aan het stuur wordt getrokken. De ketting en tandwielen zorgen voor de mechanische overbrenging. Voor de veiligheid en tegen vuil en roest is het verstandig deze onderdelen te beschermen met een goed smeermiddel.

 

De afgelopen jaren is de zogenaamde “gearbox” in opkomst bij vooral downhill- en freeridemodellen. Er zijn al enkele merken die een eigen gearbox hebben gemaakt, waarvan de meesten verwerkt zitten in het midden van het frame. Dankzij een gearbox komt er nagenoeg geen vuil bij de bewegende delen van de versnelling. Daarnaast wordt een versnellingsnaaf van de Duitse fabrikant Rohloff met 14 versnellingen in het achterwiel in toenemende mate gebruikt, zowel door recreatieve- als wedstrijdrijders. De Rohloff-naaf vervangt zowel de voor als achterderailleur en de meervoudige tandwielen. Door de keuze van de versnellingsverhoudingen in de naaf is het bereik vergelijkbaar met dat van een kettingversnellingssysteem met voor 3 en achter 9 = 27 versnellingen. Ook zijn er enkele merken die reductiesystemen maken, die in de plaats komen van trapas-crankstel en voorderailleur.

Vrijblijvend advies of een afspraak maken, neem contact op!